اتاقهای ایران روسیه و تهران، پیشران همکاریهای اقتصادی دریای خزر

به گزارش پایگاه اطلاعرسانی ناظرخبر، بیستودومین اجلاس شورای بینالمللی همکاریهای تجاری اتاقهای بازرگانی و صنعت کشورهای حوزه دریای خزر (ICBC) روزهای ۲۸ و ۲۹ مهرماه ۱۴۰۴ با حضور بیش از ۳۰۰ فعال اقتصادی و مدیران اتاقهای بازرگانی از ایران، روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان در هتل اسپیناس خلیج فارس تهران برگزار شد.
این رویداد مهم منطقهای با همکاری اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران برگزار گردید و بهعنوان نقطه عطفی در تاریخ روابط اقتصادی کشورهای حاشیه خزر مورد توجه قرار گرفت.
شورای ICBC؛ سه دهه تلاش برای همگرایی اقتصادی خزر
شورای بینالمللی همکاریهای تجاری کشورهای حوزه دریای خزر (ICBC) در ۲۰ سپتامبر ۱۹۹۶ با حضور اتاقهای بازرگانی جمهوری اسلامی ایران، فدراسیون روسیه و جمهوری قزاقستان در شهر آستراخان روسیه تأسیس شد.
هدف از ایجاد این شورا، توسعه تجارت بینالمللی در کشورهای حوزه خزر، تبادل اطلاعات اقتصادی و حقوقی و تسهیل روابط میان بخشهای خصوصی این کشورها بود.
در طول نزدیک به سه دهه، بیش از ۷۰ اتاق بازرگانی از کشورهای ایران، روسیه، قزاقستان، آذربایجان و تاجیکستان به عضویت شورا درآمدهاند.
برگزاری ۲۱ اجلاس در شهرهایی چون تهران، مشهد، رشت، انزلی، آستراخان و مسکو بستری مناسب برای شناسایی ظرفیتها و رفع موانع همکاریهای اقتصادی فراهم کرده است.

هادی تیزهوش تابان: خزر، شریان زنده تجارت منطقهای و جهانی
در مراسم افتتاحیه، هادی تیزهوش تابان، رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه، با تأکید بر جایگاه استراتژیک دریای خزر گفت:«دریای خزر یکی از نقاط استراتژیک جهان و محلی برای تبادلات تجاری کشورهای منطقه و سایر کشورهای دنیاست. شورای همکاریهای تجاری اتاقهای بازرگانی کشورهای حوزه خزر که بیش از سه دهه پیش تشکیل شد، نقطه عطفی در توسعه مناسبات و روابط تجاری منطقهای و فرامنطقهای است.»
تیزهوش تابان افزود: «بیستودومین اجلاس خزر فرصتی طلایی برای تبادل تجارب و ایدههای تجاری و ایجاد شبکه همکاریهای اقتصادی است. بخش خصوصی کشورهای عضو شورا میتوانند در زمینه سرمایهگذاری، تبادل فناوری، توسعه دانش و ایجاد فضای شفاف برای امنیت سرمایهگذاری همکاریهای گستردهای داشته باشند.»

محمود نجفیعرب: خزر، پل تاریخی شرق و غرب
در ادامه، محمود نجفیعرب، رئیس اتاق بازرگانی تهران، با اشاره به قدمت ۱۴۰ ساله این نهاد گفت:«مشارکت فعال نمایندگان کشورهای حوزه دریای خزر در این اجلاس، نشانهای از اراده مشترک برای گسترش همکاریهای اقتصادی و باور به آیندهای روشنتر بر پایه گفتوگو، همکاری و منافع متقابل است.»
او افزود: «منطقه دریای خزر همواره نقطه تلاقی تمدنها و پل ارتباطی شرق و غرب بوده است. اکنون که جغرافیای اقتصادی جهان در حال بازتعریف است، پروژههایی نظیر کریدور بینالمللی شمال–جنوب، سرمایهگذاریهای مشترک در انرژی و پتروشیمی و توسعه حملونقل و گردشگری فرصتهای بیسابقهای را پیش روی ما قرار دادهاند.»
رئیس اتاق تهران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به چالشهای موجود گفت: «موانع بانکی و ارزی، ضعف زیرساختهای حملونقل، نبود هماهنگی گمرکی و ناهماهنگی سیاستهای تجاری، تحقق ظرفیتهای منطقه را محدود کرده است و باید با نگاه آیندهنگر و عملیاتی، همکاریها را از سطح گفتوگو به اجرا رساند.»
نجفیعرب همچنین با تأکید بر سه اصل همگرایی اقتصادی، پیوند زنجیرههای ارزش و اعتماد متقابل تصریح کرد:«اتاقهای بازرگانی میتوانند با تدوین برنامههای مشترک، تشکیل کارگروههای تخصصی در حوزههای لجستیک، انرژی، کشاورزی، فناوری و گردشگری، مسیر تازهای برای توسعه همکاریها ترسیم کنند. همچنین ایجاد پلتفرمهای دیجیتال مشترک برای معرفی فرصتهای سرمایهگذاری و اطلاعات تجاری میتواند نقطه تحول در روابط اقتصادی خزر باشد.»
او در پایان گفت: «اکنون زمان آن فرا رسیده که این شورا از سطح تشریفاتی به نهادی اثرگذار، برنامهمحور و نتیجهگرا تبدیل شود؛ نهادی که با حمایت دولتها و مشارکت واقعی بخش خصوصی، بتواند رفاه مردم منطقه را افزایش دهد.»

هادی حقشناس: ظرفیت بکر خزر، فرصتی که نباید از دست برود
در ادامه این اجلاس، هادی حقشناس، استاندار گیلان، با اعلام برگزاری نخستین اجلاس استانداران و سفرای کشورهای حاشیه دریای خزر در ۲۷ و ۲۸ آبان در رشت گفت: «آنچه از سخنان امروز برمیآید، ضرورت بهرهگیری از ظرفیت نرمافزاری دریای خزر است. اکنون بیش از ۱۰۰ میلیون تن ظرفیت تخلیه و بارگیری در بنادر منطقه وجود دارد، اما تنها ۲۵ درصد آن استفاده میشود.»
او افزود: «ظرفیت حملونقل میان ایران و روسیه بیش از یک میلیارد تن است و با اضافه شدن سایر کشورهای خزر به ۱/۵ میلیارد تن میرسد. اگر از این مسیر استفاده نکنیم، مسیرهای دیگر جایگزین خواهند شد که هزینهبر است. باید هرچه سریعتر از این فرصت بهره برد.»
استاندار گیلان همچنین به پروژه راهآهن رشت – آستارا اشاره کرد و گفت:«از مسیر ۱۶۲ کیلومتری این خط، تاکنون ۶۰ کیلومتر آزادسازی شده و انتظار میرود تا پایان سال این پروژه تکمیل شود تا به شبکه ریلی بینالمللی کشور متصل گردد.»

خزر، افق تازه تجارت منطقهای
برگزاری بیستودومین اجلاس ICBC در تهران، بار دیگر جایگاه ایران را بهعنوان محور همکاریهای اقتصادی حوزه خزر تثبیت کرد. حضور نمایندگان کشورهای منطقه، سخنان راهبردی مسئولان اقتصادی و برنامههای تخصصی برگزارشده، نشان داد که بخش خصوصی میتواند موتور محرک همگرایی منطقهای باشد.
ایران با موقعیت ژئواستراتژیک، شبکه حملونقل در حال توسعه و ظرفیتهای تجاری گسترده، آماده است تا نقش پل ارتباطی شرق و غرب خزر را ایفا کند؛ نقشی که میتواند آینده اقتصاد منطقه را دگرگون سازد.

