تخریب سینما آریانا کابل؛ پایان ۶۰ سال مقاومت فرهنگی زیر بولدوزرهای طالبان
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ناظرخبر، سینما آریانا، میراث ۶۰ ساله فرهنگ و هنر افغانستان که از انقلاب شوروی، جنگهای داخلی و دههها ناامنی جان سالم به در برده بود، سرانجام در دسامبر ۲۰۲۵ (دیماه ۱۴۰۴) با دستور شهرداری طالبان تخریب شد. این اقدام با توجیه «توسعه تجاری» و «درآمدزایی شهری» انجام گرفت تا این بنای تاریخی جای خود را به یک پاساژ تجاری بدهد.
سینمایی که از جنگ جان سالم به در برد
به گزارش آسوشیتدپرس، سینما آریانا که در مرکز شهر کابل قرار داشت، سالها میزبان نمایش فیلمهای بالیوودی و آثار اکشن آمریکایی بود و برای نسلهای مختلف شهروندان افغانستان، نمادی از تداوم زندگی فرهنگی در میانه بحران و جنگ محسوب میشد.
عملیات تخریب این سینما که نخستین بار در اوایل دهه ۱۹۶۰ درهای خود را به روی تماشاگران گشود، از ۱۶ دسامبر آغاز شد و تنها ظرف یک هفته، هیچ نشانی از آن باقی نماند.
واکنش هنرمندان افغان به نابودی یک نماد فرهنگی
امیر شاه تلاش، کارگردان و بازیگر افغان، در گفتوگو با آسوشیتدپرس تأکید کرده است که تخریب سینما آریانا صرفاً ویرانی یک ساختمان نیست، بلکه نابودی بخشی از حافظه فرهنگی افغانستان بهشمار میرود.
او گفت: «این فقط آجر و سیمان نبود؛ اینجا نماد مقاومت عاشقان سینمای افغانستان بود که با وجود ناامنی و فشار، به هنر خود وفادار ماندند.»
«خبری دردناک» برای جامعه هنری افغانستان
این هنرمند افغان که از سال ۲۰۰۴ در صنعت فیلم افغانستان فعال بوده و پس از تسلط طالبان در فرانسه زندگی میکند، شنیدن خبر تخریب سینما آریانا را «بسیار دردناک و غمانگیز» توصیف کرد و هشدار داد که نشانههای افغانستان تاریخی یکی پس از دیگری در حال حذف شدن هستند.
سیاستهای فرهنگی طالبان؛ پایان سینما و موسیقی
پس از خروج نیروهای آمریکایی و ناتو در سال ۲۰۲۱ و بازگشت طالبان به قدرت، دولت جدید با تفسیری سختگیرانه از شریعت اسلامی، محدودیتهای فراگیری بر زندگی اجتماعی و فرهنگی تحمیل کرد؛ از جمله ممنوعیت اغلب اشکال سرگرمی مانند سینما، موسیقی و نمایش فیلم.
در همان ماههای نخست، فعالیت تمامی سینماهای افغانستان متوقف شد و در ۱۳ مه سال جاری نیز انحلال اداره «افغان فیلم» بهطور رسمی اعلام شد.
از تعطیلی تا تخریب؛ بلاتکلیفی سینما آریانا
سینما آریانا که در زمینی متعلق به شهرداری کابل و در نزدیکی یکی از میدانهای پرتردد شهر قرار داشت، پس از تعطیلی در وضعیت بلاتکلیف باقی ماند؛ تا اینکه مقامات کابل تصمیم گرفتند این سینمای قدیمی با سردر تاریخی و صندلیهای مخمل قرمز، جای خود را به یک مجتمع تجاری بدهد.
دفاع شهرداری طالبان از تخریب سینما
نعمتالله بارکزی، سخنگوی شهرداری کابل، در دفاع از این تصمیم اعلام کرد: «سینماها نیز نوعی فعالیت تجاری محسوب میشوند و این منطقه، منطقهای کاملاً تجاری است. شهرداری کابل قصد دارد با توسعه زمینهای تحت مالکیت خود، درآمدزایی کرده و تغییرات مثبتی در شهر ایجاد کند.»