از حجاب تا فحشا؛ چرا «مقاومت» را به «فحشا» گره زد؟
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی ناظر خبر، خانم جمیله علمالهدی، همسر رئیسجمهور فقید ابراهیم رئیسی، در همایش بینالمللی دیپلماسی مقاومت و گرامیداشت شهدای خدمت با اظهاراتی عجیب و نسنجیده، بار دیگر حاشیهساز شد. او در حضور میهمانان خارجی، بدون هیچ ارتباط مشخصی با موضوع همایش، از «فحشا» بهعنوان مشکلی جدی در ایران سخن گفت و با برساختن دوگانهای عجیب به نام «مقاومت و فحشا»، موجی از انتقادات را برانگیخت.
دوگانهسازی عجیب و توهین به زنان ایرانی
خانم علمالهدی با استفاده از واژه «فحشا» بدون تعریف مشخص، بخش قابلتوجهی از جامعه، بهویژه زنان و دخترانی که پس از حوادث ۱۴۰۱ پوشش متفاوتی را انتخاب کردهاند، را هدف قرار داده است. این اظهارات که برخی آن را اهانت مستقیم به میلیونها زن ایرانی تعبیر کردهاند، نهتنها به وحدت اجتماعی ضربه میزند، بلکه تصویری مخدوش از جامعه ایران در برابر میهمانان خارجی ارائه میدهد.
این سخنان خانم علمالهدی، باتوجهبه جایگاه ایشان بهعنوان همسر رئیسجمهور شهید و فرزند امامجمعه مشهد و مادر همسر یک شخصیت مؤثر سیاسی و البته استاد دانشگاه، بازتاب گستردهای یافت و البته پرسشهایی را ایجاد کرده است.
فحشا کشور ما را با مشکلات جدی روبهرو کرده!
جمیله علمالهدی همسر مرحوم رئیسی در حضور میهمانان خارجی و بیهیچ ربطی به موضوع در همایش بینالمللی دیپلماسی مقاومت و گرامیداشت شهدای خدمت گفت: “فحشا کشور ما را با مشکلات جدی روبهرو کرده و لابیستهای نفوذی که به مقاومت بهعنوان یک سد بزرگ نگاه میکنند و جایگاه کشور ما را در رهبری مقاومت نمیتوانند تحمل کنند، دست به کاهش استقامت مردم از طریق گسترش فحشا زدهاند.”
شاید اول بار باشد که کسی از مقاومت و فحشا بهعنوان دوگانه نقیض هم در یک جمع رسمی سخن میگوید. پیشازاین از دوگانه “مقاومت و تسلیم” یا “مقاومت و سازش” گفته میشد و “مقاومت و فحشا” دوگانه تازهای است برساختۀ خانم علمالهدی.
اولینبار است که همسر یک رئیسجمهور فقید بهجای ذکر معمول سجایا و توصیف روابط خانوادگی میکوشد دیدگاههای خود را توضیح دهد و برای عجیب و بیربط بودن آن میتوانید تصور کنید؛ مثلاً در سالگرد درگذشت یک رئیسجمهور دیگر – هاشمی رفسنجانی – همسر او در نقد احمدینژاد بگوید یا دختر او – فائزه هاشمی – بهجای آن که از فراق پدر یا خصوصیات او بگوید خاطرات زندان و روزنامه زن را در تریبون رسمی مطرح کند!
بیتوجهی به اولویتهای کشور
جمیله علمالهدی با این اظهارات نهتنها به وجهه خود و دولت همسر مرحومش آسیبزده، بلکه نشان داده که با دغدغههای واقعی جامعه ایران فاصلهای عمیق دارد. در شرایطی که کشور به وحدت و همدلی نیاز دارد، طرح دوگانههای جعلی و برچسبزنی به زنان ایرانی، جز خشم و تفرقه نتیجهای نخواهد داشت.
درحالیکه فقر، بیکاری و تورم کمر مردم را خم کرده، تمرکز علمالهدی بر مسائل فرهنگی جنجالی نشاندهنده بیتوجهی به دغدغههای واقعی جامعه است.
گزارش شورایعالی انقلابفرهنگی در ۱۴۰۱ نشان میدهد درصد زیادی از طلاقها و جرائم خیابانی ریشه اقتصادی دارد و خطفقر مطلق و حاشیهنشینی از ۱۰ میلیون عبور کرده، و مشخص نیست چرا علمالهدی بهجای پرداختن به این معضلات ساختاری، با کلیگوییهای فرهنگی، جامعه را به دو قطب “مقاومت گرا” و “فحشا پیشه” تقسیم مینماید.
سابقه حاشیهسازی و نفوذ در آموزش
جمیله علمالهدی که زمانی از سوی حامیانش «بانوی اول» خوانده میشد، سابقهای طولانی در حاشیهسازی دارد. از دریافت دیپلم افتخاری تأثیرگذاری در علموفناوری گرفته تا دیدار با رئیسجمهور عراق، او بارها در کانون توجهات قرار گرفته است. برخی منتقدان معتقدند نفوذ او و نزدیکانش در حوزههای آموزشوپرورش و آموزش عالی طی سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳، زمینهساز تصمیمات بحثبرانگیزی بوده است. آیا این اظهارات جدید نیز بخشی از تلاش برای تداوم همان پروژههای فرهنگی تفرقهافکن است؟
واکنشهای تند فعالان سیاسی، رسانهای و حتی چهرههای اصولگرا
این اظهارات نهتنها به دلیل لحن توهینآمیز و بیتوجهی به اولویتهای کشور، بلکه بهخاطر تبعات احتمالی آن در تعمیق شکافهای اجتماعی، با واکنشهای تند فعالان سیاسی، رسانهای و حتی چهرههای اصولگرا مواجه شده است.
. مهدی عرب صادق، فعال اصولگرا: «اظهارات خصمانه خانم علمالهدی درباره حجاب و تشبیه آن به فحشا، در شرایطی که ایران نیازمند انسجام و چهرهای آبرومند در سطح جهانی است، نسنجیده و مایه تأسف است.»
- عبدالرضا داوری، تحلیلگر سیاسی: «حاکمیت این نگاه که بیحجابی را معادل فحشا میداند، عامل بحران ۱۴۰۱ بود.»
. عبدالرضا خزایی، روزنامهنگار: «این نگاه، بخشی از خط فکری است که گمان میبرد با ارعاب و انگزنی میتوان جامعه را کنترل کرد، اما حقیقت این است که اعتماد مردم سرمایهای است که از میان میرود.»
.سایت نزدیک به محسن رضایی تأکید میکند که اقتصاد اولویت اصلی کشور است و طرح گفتمانهای تفرقهافکن بهجای حل مشکلات معیشتی، بیفایده است.
.قربانعلی صلواتیان، فعال رسانهای، با طرح پرسش از معنای فحشا در سخنان علمالهدی، خواستار توضیح قانعکننده شده است.
. سید محمدرضا اصنافی، پژوهشگر رسانه: «کاش خانم علمالهدی فراموش نکند که آخرین بار با مدل همسر مرحومش به مبارزه با فحشا رفتند، کشور به چه مصیبتی دچار شد و هزینه دینداری را چگونه بالا بردند.»
چرا جمیله علمالهدی بر طبل تفرقه میکوبد؟
چگونه ممکن است فردی با ادعای تخصص در تعلیموتربیت، تفاوت پوشش اختیاری و فحشا را درک نکند و میلیونها زن ایرانی را با برچسب «فحشا» تحقیر کند؟ چرا در شرایطی که فقر و تورم بنیان خانواده را فروپاشانده، علمالهدی بهجای اولویتهای معیشتی، به موضوعات تفرقهافکن میپردازد؟ آیا این سخنان تلاشی برای احیای گفتمان شکستخورده پاییز ۱۴۰۱ است که کشور را به بحران کشاند؟ درحالیکه شورایعالی امنیت ملی از قانون حجاب عقبنشینی کرده، چرا او همچنان گفتمانی خشونتآفرین را ترویج میکند؟ طرح این تعابیر تحقیرآمیز در حضور میهمانان خارجی، چه سودی برای «چهره مقاومت» دارد؟ چه شاخصی «نرخ رشد فحشا» را اندازهگیری کرده و طرح علمالهدی برای کاهش آسیبهای اخلاقی چیست؟ آیا زمان بازنگری در نفوذ چهرههای غیررسمی مانند علمالهدی بر سیاستگذاری عمومی نرسیده؟ و سرانجام، آیا او و حامیانش آماده پذیرش تبعات این گفتمان تفرقهافکن هستند، یا بار دیگر جامعه باید هزینه نگاههای نسنجیده را بپردازد؟
اظهارات علمالهدی بهخاطر زمان و مکان بیان آنها مورد انتقاد قرار گرفته است
به نظر میرسد برخی جریانهای تندرو، از جمله نزدیکان علمالهدی، به دنبال دوقطبیسازیهای تازه و طرح مسائل فرهنگی جنجالی هستند تا توجه را از ناکارآمدیهای اقتصادی منحرف کنند. اظهارات علمالهدی نهتنها به دلیل محتوای توهینآمیز، بلکه بهخاطر زمان و مکان بیان آنها مورد انتقاد قرار گرفته است. طرح چنین موضوعاتی در حضور میهمانان خارجی، چهرهای منفی از جامعه ایران ترسیم میکند و به سرمایه اجتماعی کشور آسیب میزند.
این اظهارات نهتنها نشانگر فاصلۀ عمیق بخشی از نخبگان با واقعیات جامعه است، بلکه یادآور خطر بازتولید گفتمانهای تنشزاست. اگر اقتصاد را اولویت نخست بدانیم، پرداختن به مسائل حاشیهای مانند تعریفهای شخصی از “فحشا” تنها به انحراف انرژی ملی میانجامد.
خانم دکتر احتیاط کنید
خانم دکتر احتیاط کنید. آیا متوجه تبعات این ادعای خود هستید؟ تبدیل مقولهای مبهم به «تهدیدی راهبردی» بدون شفافسازی مفاهیم، ارائه آمار و طرح راهحل، بیش از آن که نشانه هوشیاری باشد، نشانه بیراههرفتن گفتار رسمی است. ملت، پاسخی روشن به این پرسشها را حق خود میداند. تا آن هنگام، هر گونه برچسبزنی به میلیونها زن و مرد ایرانی نهتنها بیانصافی، بلکه ضربهای جبرانناپذیر به سرمایه اجتماعی است که «مقاومت» نام آن را یدک میکشد.
جامعه امروز کمبود صداقت آماری، شفافیت مفهومی و راهکار عملی دارد
خانم علمالهدی، اگر بهراستی نگران استقامت مردمید، چرا نسخهای برای نان و کار تجویز نمیکنید؟ حمله به یک مفهوم مبهم اگر با برنامه، آمار و مسئولیتپذیری همراه نباشد، شائبه فرافکنی از ناکامیهای اقتصادی را تقویت میکند. جامعه امروز ایران نه کمبود شعار دارد، نه کمبود خطابه؛ کمبود صداقت آماری، شفافیت مفهومی و راهکار عملی دارد.
اگر «فحشا» دشمن شماره یک است، نخست بگویید فحشا دقیقاً چیست، با چه عددی میجنگیم و کدام نهاد متولی نبرد است. در غیر این صورت، افکار عمومی حق دارد این سخنان را آژیر پوششی برای پنهانکردن ضعفهای مدیریتی دولت سیزدهم بداند.