ادعای جنجالی اردوغان درباره تبریز: تحریف تاریخ یا پروژه سیاسی؟
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی ناظرخبر، مرتضی مومیوند دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی و پژوهشگر علوم انسانی در یادداشتی اهانت آشکار اردوغان به تمامیت ارضی کشورمان و قلمرو معنوی خواندن تبریز را بهغایت خطرناک و تحریکآمیز خواند و نوشت: رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، در اظهاراتی شگفتانگیز تبریز، کهنشهر تاریخی ایران را بخشی از «قلمرو معنوی ترکیه» خوانده است. این سخنان نه یک اشتباه زبانی، بلکه نشانهای از پروژهای حسابشده برای تحریف تاریخ و هویت فرهنگی است که نیازمند پاسخی قاطع و مستند است.
تبریز، قلب تاریخی و هویتی ایران
تبریز از قرنها پیش، بخشی جداییناپذیر از ایرانزمین بوده است. این شهر، مهد جنبش مشروطه، پایگاه اندیشمندان و نماد مقاومت ملت ایران در برابر استعمار و تفرقهافکنی است. مردانی چون ستارخان و باقرخان با خون و غیرت خود ثابت کردند که تبریز نه با شعار، بلکه با ایمان و ایستادگی شناخته میشود.
سابقه تاریخی تبریز به قرن ششم پیش از میلاد بازمیگردد. از دوران اشکانیان و ساسانیان تا صفویان، این شهر همواره کانون فرهنگ، هنر و اندیشه ایرانی بوده است. در زمان صفویه، تبریز پایتخت ایران و قلب تپنده شیعه در برابر خلافت عثمانی بود.
ادعای اردوغان: توهین به تاریخ یا پروپاگاندای سیاسی؟
اردوغان با بهکاربردن اصطلاح مبهم «قلمرو معنوی»، ادعایی بیمبنا مطرح کرده که در هیچ منبع معتبر سیاسی یا فرهنگی تعریف نشده است. این واژهسازی عوامفریبانه، تلاشی برای توجیه مالکیت بر سرزمینی است که هیچ ریشه تاریخی در آن ندارد. اگر قرار باشد چنین ادعاهایی مبنا قرار گیرد، ایران با تکیه بر میراث امپراتوریهای هخامنشی و ساسانی میتواند بخشهایی از خاورمیانه و آسیا را «قلمرو معنوی» خود بخواند.
این اظهارات نهتنها بیاعتنایی به اصول حسن همجواری است، بلکه توهینی آشکار به هویت میلیونها ایرانی محسوب میشود. تبریز، با بزرگانی چون شمس تبریزی، صائب تبریزی، و ستارخان، هرگز با تاریخ عثمانی همسرشت نبوده است.
میراث عثمانی در تبریز: ویرانی و غارت
اگر اردوغان ادعای خود را بر پایه میراث عثمانی مطرح کرده، باید به تاریخ رجوع کند. در نبرد چالدران (۱۵۱۴ میلادی)، سلیم اول، سلطان عثمانی، تبریز را اشغال کرد و یکی از خونبارترین فصلهای تاریخ این شهر را رقم زد. هزاران نفر کشته شدند، مساجد و کتابخانهها غارت و بناهای مذهبی تخریب شدند. ([منبع: تاریخ عالمآرای عباسی، ج ۱، ص ۳۶۲](لینک به منبع معتبر))
این جنایات، تنها یادگار عثمانی در تبریز است. در مقابل، تبریز با ریشهای عمیق در تمدن پارسی و فرهنگ شیعی، گوهر درخشانی در تاریخ ایران باقی مانده است.
چرا تبریز بخشی از ایران است و خواهد بود؟
ایران، کشوری با هزاران سال تمدن، تبریز را چون قلبی در سینه خود جای داده است. این پیوند نهتنها از جنس خاک، بلکه از ایمان، غیرت و تاریخ است. مردم ایران، با تکیه بر حدیث «حبالوطن من الایمان»، بارها نشان دادهاند که از وطن خود با تمام وجود دفاع میکنند.
اردوغان در سودای احیای امپراتوری عثمانی است، اما این رویا در برابر عظمت تمدن ایران رنگ میبازد. تبریز، از مادها تا مشروطه و از صفویه تا شهدای ایران، هرگز سرزمین دیگران نبوده و نخواهد بود.
پاسخی به تحریف هویت تبریز
ادعای اردوغان درباره تبریز، بیش از آنکه قدرتنمایی باشد، ضعف در فهم تاریخ و هویت را نشان میدهد. این شهر، نماد ایمان و غیرت ملت ایران است و هیچ خطابهای نمیتواند این پیوند را کمرنگ کند. بازی با تاریخ ایران، جز رسوایی دستاوردی ندارد.