خطاب به فرماندار رشت: چه کسی پاسخ جان ازدسترفته را میدهد؟
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی ناظر خبر، آقای فرماندار، این یادداشت نه از سر احساسات که از بطن مسئولیتی است که رسانه باید در برابر مردم ایفا کند.
حادثه دلخراش غرقشدن یک گردشگر در سد خاکی سقالکسار، اگر برای شما یک اتفاق ناگوار بود، برای ما روزنامهنگاران یک زنگ خطر است؛ زنگ خطری برای نظام معیوب مدیریت گردشگری و ترک فعلهایی که پشت عناوین زیبا در گیلان و شهرستان رشت پنهان شدهاند.
چه خدماتی میشود؟
حادثه تلخ و غمانگیز غرقشدن یک شهروند ۷۲ساله گیلانی در سد خاکی سقالکسار در ۱۷ فروردین، فارغ از ابعاد انسانی و اجتماعیاش، یک پرسش بزرگ و بیپاسخ را بهصورت جدی پیش روی افکار عمومی و دستگاههای اجرایی قرار داد: چه کسی مسئول تعیین تعرفه ورودی در چنین مناطق گردشگری است؟ و مهمتر از آن، در قبال دریافت این پول، چه خدماتی ارائه میشود؟
سقالکسار شاید به یک گاوصندوق بیحسابوکتاب تبدیل شده!
سقالکسار نه پارک آبی است، نه منطقه تفریحی خصوصی. طبیعتی است خدادادی که شاید به یک گاوصندوق بیحسابوکتاب تبدیل شده؛ جایی که در آن «پول» میگیرند؛ اما در قبال «جان»، پاسخی ندارند.
مکانهایی همچون سقالکسار که حالا در زمره مقاصد محبوب گردشگری استان گیلان قرار گرفتهاند، سالانه میزبان دهها هزار نفر از گردشگران داخلی و بعضاً خارجیاند. اما متأسفانه، آنچه در آنها به چشم میخورد، نه یک ساختار حرفهای گردشگری بلکه پدیدهای به نام «درآمدزایی» بوده که مسئولیتی نمیپذیرند!
آیا سقالکسار یک مکان گردشگری خصوصی است؟
در ورودی سد سقالکسار، از هر گردشگر عوارضی اخذ میشود، اما وقتی حادثهای رخ میدهد، نه اثری از نجاتغریق هست، نه قایق نجات، نه تابلوی هشدار استاندارد و نه حتی یک مرکز امداد اولیه. آیا این مکان گردشگری خصوصی است؟ اگر بله نهاد ناظر بر فعالیتش کدام دستگاه است؟ اگر دولتی است، چرا حتی حداقلیترین الزامهای ایمنی رعایت نشده است؟
گزارش گیل خبر نشان میدهد که بنرهای هشدار «شنا ممنوع» تنها پس از وقوع حادثه و در نیمههای شب نصب شدهاند! آیا این رفتار را باید اقدامی برای پیشگیری تلقی کرد یا حرکتی نمایشی برای فرار از تبعات حقوقی ماجرا؟
دریافت پول بدون ارائه حداقل خدمات
آقای فرماندار، اینکه درِ این منطقه هر روز به روی هزاران نفر باز است و هیچ نجاتغریقی، هیچ قایق امدادی، حتی هیچ علائم استانداردی برای هشدار وجود ندارد، یعنی ترک فعل به معنای دقیق قانونی آن. این یعنی دریافت پول بدون ارائه حداقل خدمات تعریفشده و این یعنی تضییع حقوق شهروندی.
از نگاه حقوقی، اخذ هرگونه مبلغ در ورودی یک مکان عمومی، مشروط به ارائه خدمات معین، با ضوابط شفاف و نظارت مستقیم نهادهای دولتی است. اگر خلاف این رخ دهد، نهتنها مصداق تخلف است بلکه میتواند مشمول عنوان «ترک فعل» و «سوءاستفاده از منابع عمومی» قرار گیرد.
سقالکسار تنها یک حادثه در پروندهاش ندارد
جناب فرماندار، ماجرا وقتی نگرانکنندهتر میشود که بدانیم سقالکسار تنها یک حادثه در پروندهاش ندارد. باتوجهبه سابقه حوادث دیگر و نبود سازوکار مناسب رسیدگی به شکایات مردمی در این منطقه بارها هشدار دادهاند که وضعیت این مکان خوب نیست. اما در این میان، مشخص نیست فرمانداری رشت بهعنوان عالیترین نهاد اجرایی شهرستان، چه نقش نظارتیای ایفا نموده است؟
سؤالات افکار عمومی
فرمانداری شهرستان رشت باید بهعنوان بالاترین نهاد نظارتی شهرستان، با فوریت به مردم پاسخ دهد:
-در قبال دریافت ورودی در منطقه گردشگری سقالکسار مشخصاً چه خدماتی ارائه میشود؟
-آیا نصب دو بنر «شنا ممنوع» آن هم پس از وقوع فاجعه، جز فرافکنی و فرار از مسئولیت است؟
-چه نهادی مجوز دریافت وجه ورودی از گردشگران را در سقالکسار صادر کرده است؟
– چه نهادی بر نحوه هزینهکرد این درآمدها نظارت میکند؟ این درآمدها در کجا و چگونه هزینه میشوند؟
– آیا تاکنون از مسئول متولی این منطقه پرسیده شده که تعرفه ورودی این مجموعه گردشگری چگونه تعیین شده است؟
– آیا شورای تأمین شهرستان برای چنین مکانی که عمق آبش در برخی نقاط بیش از ده متر است، تمهیدات امنیتی مصوب نموده است؟
– باوجود تکرار حوادث مشابه، چه برخورد قضایی و اجرایی با مقصران صورتگرفته است؟
جناب فرماندار؛ بیایید صادق باشیم
جناب فرماندار؛ بیایید صادق باشیم. گردشگری اگر مبتنی بر درآمد باشد؛ اما فاقد سیستم نظارتی شفاف و پاسخگو، چیزی جز «بازاری بیدروپیکر» نیست و در چنین بازاری، جان مردم بهسادگی در خطر قرار میگیرد. مردم از مسئولان انتظار دارند تا وقتی حادثهای رخ داد، بدانند چه کسی باید پاسخگو باشد نه اینکه با عباراتی چون «در حال بررسی هستیم» یا «قصور پیمانکار» روبرو شوند.
امروز زمان شفافسازی است
آقای فرماندار، امروز زمان آن نیست که صرفاً ابراز تأسف کنیم. زمان شفافسازی است. در غیر این صورت، در حادثه بعدی که قطعاً با این روند بعید نیست رخ دهد، نهتنها مجریان بلکه ناظران و تصمیمسازان نیز باید در پیشگاه افکار عمومی پاسخگو باشند.
اگر سقالکسار قرار است همچنان به فعالیت گردشگری خود ادامه دهد، باید با سازوکار روشن، خدمات استاندارد، سیستم پاسخگویی و نظارت منسجم باشد. در غیر این صورت، این مکان نه یک مقصد تفریحی، بلکه «قتلگاهی خاموش» برای مسافران بیپناه خواهد ماند.
تا اطلاع ثانوی، نه نام زیبای سقالکسار و نه ظرفیتهای طبیعیاش، نمیتواند مرهمی بر زخم خانوادهای باشد که عزیزشان را در سایه بیمسئولیتی از دست داده اند.