۴۵ سال شعار و وعده واهی؛ قهرمانانی که با جان و مال مردم «تمرین مدیریت» میکنند!
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی ناظر خبر، شهر رشت قلب تپنده استان گیلان، سالهاست با مشکلات آبگرفتگی و سیل دستوپنجه نرم میکند. هر سال با آغاز بارندگیهای پاییزی و زمستانی، خیابانهای این شهر به رودخانههای کوچکی تبدیل میشوند که نهتنها زندگی روزمره شهروندان را مختل میکند؛ بلکه خسارات مالی سنگینی به کسبوکارها و منازل مردم وارد میکند.
وضعیتی که بارها تکرار شده و مردم گیلان معتقدند این موضوع، نمادی از سوءمدیریت و تصمیمات نابخردانه مسئولان دستگاههای متولی طی ۴۵ سال اخیر است.
سیستم فاضلاب شهری رشت سالهاست که بهروزرسانی نشده و ظرفیت لازم برای دفع حجم بالای بارشها را ندارد. بهعلاوه، ساختوسازهای بیرویه و بیقاعده و همچنین تغییر کاربری اراضی بدون درنظرگرفتن نیازهای زیربنایی، شرایط را وخیمتر کرده و مسئولانی که باید بر اساس برنامهریزیهای دقیق و تخصصی عمل میکردند، به تصمیماتی سطحی و کوتاهمدت بسنده نمودند.
داستان از جایی شروع میشود که مدیر دستگاه دولتی با غرور تمام پشت میز مینشیند و با لبخندی ملیح که نمکی است بر زخم مردم گرفتار در سیلاب، میگوید: “ما در مسیر خدمت به مردم از هیچ تلاشی فروگذار نمیکنیم. البته ممکن است کمی آزمونوخطا هم داشته باشیم! ”
اما این آزمونوخطا دقیقاً معادل است با: قطع برق در تابستان، سیل در شهر، تعطیلی واحدهای صنعتی به دلیل کمبود گاز! ناترازی آب! نابودی محیطزیست! پسماند! و… دست آخر احتمال زیاد آلودگی آب شرب در برخی مناطق.
این اعتقاد وجود دارد ما در کشوری زندگی میکنیم که مدیرانش از روش “آزمونوخطا” به روش “خطاهای آزموده شده” رسیدهاند. یعنی اشتباهات گذشتهشان را نهتنها اصلاح نمیکنند، بلکه آنها را ارتقا میدهند! شاید بهتر باشد قبل از آزمودن، کمی فکر کنند که جان و مال مردم آزمایشگاه نیست.
همه ما در طول ۴۵ سال گذشته مدیرانی را میشناسیم که با شعارهای پرطمطراق و ژستهای عجیب روی صندلی مدیریت مینشینند و خیلی جدی اعلام میکنند: “ما به دنبال تحول هستیم! ” اما اگر کمی دقت کنید، متوجه میشوید تحولی که منظورشان است، دقیقاً از جنس “تخریب” است. انگار با خودشان عهد بستهاند هر آنچه باقیمانده را هم به فنا بدهند تا بعد بگویند: “دیدید چقدر کار برای درستکردنش داریم؟!
سیل و آبگرفتگی معابر، خیابانها، منازل و… شهر رشت یک نمونه از شاهکارهای این مدیران در ۴۵ سال گذشته است. اولینبار هم نیست، به نظر میرسد آخرین بار هم نباشد.
و البته جملات حکیمانه این مدیران پس از هر فاجعه هم نظیر: این اتفاق برای ما تجربه شد! در آینده دیگر چنین اشتباهی رخ نمیدهد، ما در حال بررسی هستیم، میزان بارندگی در چند دههههههه اخیر سابقه نداشت، عوامل بروز این سیل بررسی شود، مهم این است که داریم تجربه کسب میکنیم! هر مدیری ممکن است اشتباه کند، ولی باید حمایت شود تا اصلاح کند! ما نباید با یک اتفاق کوچک کل زحمات رو زیر سؤال ببریم! و… پایانی ندارد که برای مردم ایران و البته گیلان، تکرار مکررات و بهمثابه استخوانلایزخم است.
وقتی مجدداً این سیل و آبگرفتگی جان و مال مردم را با خود برد و کل شهر به طور رایگان به پارک آبی برای ساکنین تبدیل شد، در نهایت به مردم میگویند “شما چرا بیمه سیل نداشتید؟”
بعضی مدیران عزیز هم هر چند سال یکبار تصمیم میگیرند یک ایدهای را که ۲۰ سال پیش جواب نداده، دوباره اجرا کنند. چرا؟ چون لابد فکر میکنند “ما باهوشتر از مدیران قبلی هستیم! ”
حال نتیجه و محصول این برتری هوشی چیست؟! همان فاجعه مخرب سابق، ولی این بار با یک اسم و عنوان جدید. مثلاً طرح “جمعآوری آبهای سطحی” را تبدیل میکنند به “مدیریت پیشرفتهٔ سیلاب” و وقتی شهر زیر آب میرود، میگویند: “مدل محاسباتی ما در حال بهروزرسانی بود! ”
ظاهراً این مدیران عزیز مردم را نه به چشم سرمایه اجتماعی، بلکه به چشم موشهای آزمایشگاهی میبینند. هر بار یک طرح عجیب اجرا میکنند و بعد به جان و مال مردم میگویند: “متأسفیم، ولی خب، این هم بخشی از مسیر توسعه است! ”
در بسیاری از ساختارهای اداری دستگاههای دولتی ایران مسئولان در قبال تصمیمات اشتباه خود اساساً مجاب به پاسخگو نیستند. این عدم شفافیت و نبود مکانیزمهای بازخواست باعث میشود که هزینههای تصمیمات اشتباه و عملکرد نامتناسب از جیب مردم تأمین شود.
بسیاری از این تصمیمات در طول این ۴۵ سال به نظر بیشتر برای رفع فوری مشکلات بوده، بدون اینکه به تأثیرات درازمدت آن توجه شود و در نهایت باعث انباشتهشدن مشکلات و تولید بحرانهای فعلی شده که حل آنها فقط باتحمل هزینههای سنگین ممکن است و به نظر میرسد با شرایط بحرانی دولت پزشکیان، حالا حالاها امکانپذیر نباشد.
گفتنی است بهجای حل ریشهای مشکلات، برخی مسئولان تلاش میکنند تا مردم را به تحمل شرایط و “صبر حضرت ایوب” دعوت کنند، درحالیکه خودشان در قبال این ناکامیها مسئولیتی به عهده نمیگیرند.
درصورتیکه هزینههای تصمیمات اشتباه و عملکرد نامتناسب باید توسط مسئولان بانی وضع موجود پرداخت شود و نه مردم رنجدیده! اما بار اصلی، همیشه روی طبقه ضعیف و متوسط جامعه قرار میگیرد.
البته لازم به ذکر است مشکلات اخیر استان گیلان به دکتر هادی حقشناس بهارثرسیده و محصول امروز و دیروز هم نیست. مردم گیلان دیدند که استاندار گیلان، شبانهروز در میدان و در کنار مردم پیگیر مشکلات بوده و در حد بضاعت موجود چیزی کم نگذاشته است.
اما این اعتقاد وجود دارد که این وضعیت، نتیجه سوءمدیریت و حضور برخی مدیران بیکفایت و غیرمتخصص در بدنه اجرایی استان بوده و مردم گیلان پس از ۴۵ سال پیروزی انقلاب اسلامی و در آستانه سالروز ۲۲ بهمن، دیگر تحمل شنیدن وعدههای تکراری و مدیرانی که با جان و مال مردم «تمرین مدیریت» میکنند را ندارند.
این انتظار وجود دارد تا از مدیران در کنار ارائه برنامه، تست هوش هم گرفته شود و بهجای آن همه جلسه و کاغذبازی نمادین ، یک آزمون ابتدایی از منطق محاسباتی و عقلانیت و ایضا میزان پایبندی به تعهدات شغلی آنها نیز بگیرند.
این اعتقاد وجود دارد آبگرفتگیهای هر ساله در رشت دیگر نباید به یکروال عادی تبدیل شود. وقت آن رسیده که با اتحاد و همبستگی، از مسئولان بخواهیم بهجای وعدههای توخالی، اقداماتی عملی انجام دهند و با نظارت بر عملکرد مسئولان، آنها را به پاسخگویی وادار کنیم. آینده شهر رشت در گرو تصمیمات مؤثر امروز است.
بیایید با آگاهی و مطالبهگری و بهرهگیری از نظرات کارشناسان باتجربه و متخصص در امور، حسب مورد و اجرای پروژههای زیربنایی موردنیاز، یکبار برای همیشه گامی اساسی در جهت رفع مشکلات شهر باران نقرهای باآنهمه قدمت کهن و مردم نجیب و صبور و فرهیخته برداریم و زمینه را برای تغییرات مثبت فراهم کنیم تا شاهد بروز و تکرار چنین رخدادهای تلخ و اندوهناکی در آینده نباشیم. به امید آن روز