سامانه نانینو؛ شفافیتی که به فساد دامن زد
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ناظرخبر، نرخهای جدید مصوب اتحادیه صنف نانوایان تهران و کلانشهرها اعلام شد و نان سنگک سنتی با آرد کامل ۱۱ هزار تومانی، نه یک کالای اساسی، بلکه به نمادی از شکست سیاستهای نظارتی تبدیل شده است. گزارشهای میدانی خبرنگار تابناک نشان میدهد که نهتنها گرانی قانونی، بلکه تخلفات سیستماتیک و باگهای کلافهکننده سامانه «نانینو»، سفرههای مردم را به گروگان گرفته است.
بر اساس نرخنامه جدید، نان سنگک سنتی ۱۱ هزار تومان و بربری ۶۵۰۰ تومان اعلام شده است، اما کافی است سری به اولین نانوایی محله خود بزنید؛ پیدا کردن نان با این قیمتها شبیه به پیدا کردن سوزن در انبار کاه است!
شگردهای نانوایان برای گرانفروشی؛ از کنجد اجباری تا نایلون ۵ هزار تومانی
نانوایان با شگردهایی نظیر «کنجد اجباری»، «نان دورو کنجد» عملاً سنگک را به قیمتهای ۲۰ تا ۲۵ هزار تومان به مردم میفروشند. جالبتر اینجاست که قیمت یک عدد نایلون ساده که تا دیروز رایگان یا ناچیز بود، حالا ۵ هزار تومان مصوب شده؛ یعنی نایلونی که قیمتش با ۲.۵ عدد نان لواش برابری میکند!
سامانه نانینو؛ از وعده شفافیت تا عامل اصلی فساد و آزار مردم
قرار بود سامانه «نانینو» جلوی قاچاق آرد را بگیرد، اما حالا خود به عامل اصلی فساد و آزار مردم تبدیل شده است. این در حالی است که نانوایان مدعیاند سامانه به دلایل نامعلوم سهمیه آرد آنها را کم میکند و برای جبران این خسارت، دست در جیب مردم میکنند.
کارتکشهای صوری و تراکنشهای فیک؛ چگونه سهمیه آرد دستکاری میشود؟
از سوی دیگر، «کارت کشیدنهای صوری» و «تراکنشهای فیک» برای حفظ سهمیه آرد، عملاً آمار و ارقام این سامانه را به کمدی تلخی تبدیل کرده است. نتیجه اینکه نانینو نهتنها شفافیت ایجاد نکرد، بلکه با ایجاد محدودیت در تعداد خرید نان، کرامت شهروندان را در صفهای طولانی زیر سؤال برده است.
آرد صنف و صنعت؛ بهانهای برای فروش سنگک ۲۵ هزار تومانی
از سوی دیگر، نانواییها به بهانه «آرد صنف و صنعت»، نان سنگک را ۲۵ هزار تومان میفروشند؛ رقمی که برای یک قرص نان در کشوری با منابع عظیم گندم، چیزی جز فاجعه معیشتی نیست. اما نانوایان معتقدند نرخهای جدید هم هزینههای آب، برق و کارگرشان را پوشش نمیدهد و به همین دلیل، بهصورت خودسرانه قیمت را بالا میبرند که در این میان، مردم بیدفاع ماندهاند.
قطع کارتخوان و تراکنشهای ثبتنشده؛ وقتی پول از حساب میرود اما نان نمیرسد
البته سامانه نانینو مشکلات دیگری هم دارد. برای مثال گاهی کارتخوانها قطع میشوند و مردم مجبور به پرداخت نقدی با قیمتهای نجومی میشوند، و گاهی تراکنشها ثبت نمیشود، اما پول از حساب کسر میگردد. این آشفتگی فنی، بهترین فرصت را برای سودجویانی فراهم کرده که آرد یارانهای را به قیمت آزاد میفروشند و نان بیکیفیت و گران را به دست مردم میدهند.
یارانههای میلیاردی کجا میرود؟
اعلام نرخهای جدید نهتنها باعث رضایت نانوایان نشد، بلکه چراغ سبزی برای موج جدیدی از گرانفروشیهای خودسرانه بود. بنابراین اگر قرار است نان با قیمت آزاد صنف و صنعت ۲۵ هزار تومانی به دست مردم برسد، سوال این است که فلسفه وجودی یارانههای میلیاردی و سامانههای پرهزینهای مانند نانینو چیست؟
سوالی که دولت باید پاسخ دهد
بهتر است دولت پاسخ دهد که چرا هزینه بیکفایتی در نظارت و ایرادات فنی یک سامانه، باید از جیب مردمی پرداخت شود که نان، تنها دارایی باقیمانده در سفرهشان است.