آقای وزیر؛ کود هست، اما کشاورز توان خرید دارد؟
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ناظرخبر، در حالی که غلامرضا نوری قزلجه از رشد ۷ تا ۸ درصدی تأمین و توزیع کودهای شیمیایی و اوره در «شرایط جنگی» خبر میدهد، روایت میدانی کشاورزان گیلانی تصویر دیگری را نشان میدهد؛ تصویری از بازار آشفته نهادههای کشاورزی، قیمتهای چندبرابری و گلایه شدید برنجکارانی که میگویند «کود هست، اما دیگر توان خریدش را نداریم.»
آمار رسمی: رشد ۸ درصدی توزیع کود در شرایط جنگی
وزیر جهاد کشاورزی در مراسم گرامیداشت شهید علی لاریجانی اعلام کرد هیچ مشکلی در تأمین کودهای شیمیایی و اوره مورد نیاز بخش کشاورزی وجود ندارد و میزان توزیع این نهادهها نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. اما پرسش اساسی اینجاست؛ اگر وضعیت تأمین و توزیع تا این اندازه مطلوب است، چرا کشاورزان گیلان از جهش بیسابقه قیمت کود و سم سخن میگویند؟
روایت میدانی از گیلان؛ از یک میلیون تا هفت میلیون تومان
بررسیهای میدانی و اظهارات فعالان حوزه کشاورزی نشان میدهد قیمت برخی کودها و سموم که سال گذشته در تعاونیها بین یک تا دو میلیون تومان عرضه میشد، امسال در بازار آزاد به چهار تا هفت میلیون تومان رسیده است؛ افزایشی که بسیاری از کشاورزان آن را «خارج از توان تولیدکننده خرد» توصیف میکنند.
اختلال در واردات جنوب؛ مقصر اصلی بازار چندنرخی؟
در همین حال، اختلال در واردات نهادههای کشاورزی از مسیرهای جنوبی کشور و کاهش عرضه، به شکلگیری بازار چندنرخی در حوزه کود و سم دامن زده است؛ بازاری که به گفته کشاورزان، در آن «هر فروشگاه قیمت خودش را اعلام میکند و نظارتی هم وجود ندارد.»
این وضعیت در استانی مانند گیلان که بخش قابل توجهی از اقتصاد آن به کشاورزی و بهویژه تولید برنج وابسته است، نگرانیهای جدی ایجاد کرده است.
هشدار برنجکاران: گرانی کود یعنی گرانی دوباره برنج
بسیاری از برنجکاران هشدار میدهند که ادامه روند فعلی نه تنها هزینه تولید را به شدت افزایش میدهد، بلکه در ماههای آینده به رشد دوباره قیمت برنج در بازار نیز منجر خواهد شد.
پرسش مهم اینجاست که آیا صرف افزایش آمار توزیع، بدون کنترل بازار و نظارت بر قیمتها، میتواند نشانه موفقیت سیاستهای حمایتی دولت باشد؟ کشاورزان میگویند آنچه امروز زندگی و تولیدشان را تهدید میکند، کمبود آماری نیست؛ بلکه فاصله عمیق میان آمارهای رسمی و واقعیت بازار است.
فاصله آمار و واقعیت؛ وقتی کشاورز رشد توزیع را لمس نمیکند
از سوی دیگر، ضعف نظارت بر کیفیت و قیمت سموم نیز نگرانیهای تازهای ایجاد کرده است. فعالان این حوزه هشدار میدهند که نبود نظارت کافی میتواند علاوه بر آسیب اقتصادی، سلامت محصولات کشاورزی و مصرفکنندگان را نیز تهدید کند.
اکنون افکار عمومی و جامعه کشاورزی انتظار دارند وزارت جهاد کشاورزی و دستگاههای نظارتی به جای ارائه آمارهای کلی، درباره علت جهش قیمت نهادهها، نحوه توزیع کود یارانهای، احتمال فعالیت واسطهها و وضعیت نظارت بر بازار توضیح شفاف ارائه کنند.
پرسش بیپاسخ: اگر کود هست، چرا بازار گران است؟
واقعیت آن است که کشاورز، آمار رشد توزیع را در زمین زراعی خود لمس نمیکند؛ او افزایش هزینه تولید، بازار بیثبات و فشار مضاعف بر معیشت خود را میبیند. پرسشی که همچنان بیپاسخ مانده این است: اگر کود به اندازه کافی توزیع شده، چرا بازار همچنان بوی کمبود و گرانی میدهد؟