گیلان در تنگنای ناترازی برق؛ از فرسودگی و سرقت تجهیزات تا جهش مصرف تابستانی
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ناظرخبر، مدیرعامل شرکت برق منطقهای گیلان با تشریح وضعیت شبکه برق استان، از افزایش مصرف تابستانی، فرسودگی بخشی از زیرساختها، سرقت تجهیزات، دشواریهای ناشی از شرایط اقلیمی، توسعه پروژههای انتقال و فوقتوزیع و برنامههای استان برای گسترش انرژی خورشیدی خبر داد و بر نقش تعیینکننده رسانهها در مدیریت مصرف و عبور از ناترازی برق تأکید کرد.
عادل سلیمانی، مدیرعامل شرکت برق منطقهای گیلان، در نشست خبری به مناسبت روز خبرنگار، با تبریک این روز و قدردانی از همراهی رسانهها با صنعت برق، اظهار کرد: «روایتگری آگاهانه، یکی از مهمترین وظایف و مسئولیتهای صاحبان قلم است و صنعت برق نیز بدون همراهی رسانهها نمیتواند ارتباط کامل و مؤثری با جامعه داشته باشد.»
وی افزود: «همانطور که برق وظیفه تأمین روشنایی شهرها و فعالیتهای روزمره مردم را بر عهده دارد، رسانه نیز با آگاهیرسانی و روشنگری، نقش مهمی در هدایت افکار عمومی ایفا میکند. قلم خبرنگار تنها وسیلهای برای ثبت وقایع نیست، بلکه میتواند به عنوان چراغی برای افزایش آگاهی جامعه عمل کند.»
سلیمانی با اشاره به شرایط ناترازی انرژی در کشور گفت: «حساسترین نقطه مأموریت صاحبان قلم، فرهنگسازی در مدیریت مصرف برق به عنوان یک رسالت ملی است. چالش امروز صنعت برق تنها با توسعه زیرساختها حل نمیشود و فرهنگسازی در زمینه استفاده بهینه از انرژی و نهادینه کردن آن نیز ضروری است.»
به گفته وی، موضوعاتی مانند خاموش کردن لامپهای اضافی و تنظیم درجه کولر روی ۲۵ درجه، باید از یک توصیه ساده به یک رفتار عمومی تبدیل شود.
او تأکید کرد: «رسانهها با نگاه تیزبینانه و ظرافت خاص خود میتوانند خاموشی یک لامپ اضافه و تنظیم درجه کولر روی ۲۵ درجه را به یک فرهنگ عمومی و ارزش اجتماعی تبدیل کنند.»
گیلان؛ شبکهای کوچک اما راهبردی و پیچیده
مدیرعامل شرکت برق منطقهای گیلان با تشریح ویژگیهای شبکه برق استان اظهار کرد: «شبکه برق گیلان از نظر ابعاد، یکی از شبکههای کوچک کشور است، اما به دلیل شرایط اقلیمی و جایگاه آن در شبکه سراسری، از پیچیدهترین شبکهها محسوب میشود.»
سلیمانی افزود: «ما از جنگلها، رطوبت دائمی و بارش برف سنگین برخورداریم و این شرایط پیچیدگیهای خاصی ایجاد میکند که بهرهبرداری از شبکه را دشوار میسازد. از سوی دیگر، گیلان با جمهوری آذربایجان و استانهای قزوین، مازندران، زنجان و اردبیل ارتباط شبکهای دارد و در مسیر انتقال توان از شمالغرب کشور به استانهای جنوبی قرار گرفته است. بنابراین با وجود کوچک بودن، اهمیت بالایی در شبکه برق کشور داریم.» وی طول شبکه خطوط انتقال و فوقتوزیع استان را بیش از سه هزار کیلومتر اعلام کرد و گفت: «وقتی سه هزار کیلومتر شبکه داریم، تعداد دکلها نیز بسیار زیاد است و برآورد ما حدود ۱۲ هزار دکل در شبکه استان است.» سلیمانی با اشاره به محدودیت منابع مالی برای نگهداری این شبکه ادامه داد: «این خطوط با توجه به محدودیت منابعی که داریم، بر اساس اولویتبندی در طول تابستان اصلاح، بهینهسازی، تعویض یا تقویت میشوند.»
سرقت نبشیهای دکلها؛ تهدیدی که در زمستان خود را نشان میدهد
مدیرعامل شرکت برق منطقهای گیلان یکی از چالشهای جدی شبکه را افزایش سرقت تجهیزات دانست و اظهار کرد: «شرایط اقتصادی کشور باعث شده میزان سرقتها افزایش پیدا کند. در شبکه فوقتوزیع و انتقال، سرقت نبشیها و قطعات دکلها یکی از مشکلات جدی است.»
وی با بیان اینکه پایش دائمی حدود ۱۲ هزار دکل امکانپذیر نیست، افزود: «این سرقتها باعث میشوند دکل در آن نقطه ضعیف شود و این ضعف ممکن است در زمان زمستان خودش را نشان دهد.»
سلیمانی توضیح داد: «گاهی دکلهایی را میبینیم که سه پایه از چهار پایه آنها دزدیده شده است. ممکن است دکل در تابستان همچنان ایستاده باشد، زیرا سیمها آن را نگه داشتهاند، اما زمانی که زمستان میشود و برف روی سیم و هادی مینشیند، وزن افزایش پیدا میکند و دکل تضعیفشده ممکن است سقوط کند.»
وی با اشاره به حوادث رخداده در سال گذشته گفت: «در سال گذشته یک مورد سقوط دکل در شبکه شرکت برق منطقهای گیلان داشتیم که خوشبختانه منجر به قطعی خاصی نشد و توانستیم از طریق سایر پستها برق را برقرار کنیم.»
فرسودگی شبکه؛ چالشی فراتر از توسعه
سلیمانی با اشاره به قدمت شبکه برق گیلان گفت: «گیلان یکی از قدیمیترین شبکههای برق کشور را دارد و رطوبت بالا، بارشهای سنگین برف و سایر شرایط اقلیمی فشار مضاعفی به تجهیزات وارد میکنند. بنابراین علاوه بر توسعه شبکه جدید، باید برای نگهداری، بهینهسازی و افزایش قابلیت اطمینان شبکه موجود نیز هزینه کنیم.»
وی از افزایش چشمگیر هزینههای نگهداری خبر داد و افزود: «در سال گذشته میزان هزینهکرد و اقدامات انجامشده برای بهینهسازی شبکه موجود حدود سه برابر متوسط سالهای گذشته افزایش یافت و آثار این اقدامات در کاهش حوادث شبکه نیز قابل مشاهده است.»
مدیرعامل شرکت برق منطقهای گیلان همچنین برخورد درختان با خطوط برق را از دیگر عوامل بروز حادثه دانست و گفت: «بر اساس قوانین، حریم و زیر خطوط انتقال و فوقتوزیع باید پاکسازی شود. در سال گذشته با همکاری استانداری، منابع طبیعی، فرمانداریها، شهرداریها و مردم، این موضوع با جدیت بیشتری دنبال شد و عملیات پاکسازی و رفع موانع درختی ادامه پیدا کرد.»
وی تأکید کرد: «این روند در سال جاری نیز ادامه خواهد داشت تا با کاهش خطرات ناشی از درختان و موانع موجود در حریم خطوط، پایداری شبکه افزایش پیدا کند.»
افزایش مصرف، گیلان را از صادرکننده برق خارج کرد
سلیمانی با اشاره به تغییر الگوی مصرف برق در گیلان اظهار کرد: «ما در گذشته صادرکننده برق بودیم، اما افزایش مصرف شرایط را تغییر داده است. مصرف برق استان در زمستان حدود هزار مگاوات است و در اوج تابستان به حدود دو هزار و ۸۰۰ مگاوات میرسد.»
وی ادامه داد: «این اختلاف حدود هزار و ۸۰۰ مگاواتی عمدتاً به دلیل به مدار آمدن وسایل سرمایشی، بهویژه کولرهای گازی است.» به گفته مدیرعامل شرکت برق منطقهای گیلان، ظرفیت اسمی نیروگاههای حرارتی استان حدود دو هزار و ۶۰۰ مگاوات است و با احتساب سایر نیروگاهها، مجموع ظرفیت اسمی تولید برق گیلان به حدود دو هزار و ۸۱۰ مگاوات میرسد، اما تولید عملی در تابستان با ظرفیت اسمی تفاوت دارد.
سلیمانی گفت: «در تابستان مصرف از تولید جلو میزند و همین موضوع ضرورت مدیریت مصرف و توسعه ظرفیت تولید و انتقال را دوچندان میکند.»
وی افزایش استفاده از کولرهای گازی را نتیجه تغییر اقلیم، تغییر الگوی مصرف و افزایش دسترسی خانوارها به وسایل سرمایشی دانست و افزود: «خانوادهها تشکیل میشوند، تعداد خانوارها افزایش پیدا میکند و هر خانوار نیز اگر کولر داشته باشد، مصرف برق بیشتری خواهد داشت.»
سلیمانی همچنین کیفیت ساختمانها را در میزان مصرف انرژی مؤثر دانست و اظهار کرد: «بسیاری از خانهها هنوز پنجرههای آلومینیومی، آهنی و چوبی دارند. حتی اگر فرهنگسازی کنیم و بگوییم دما را روی ۲۵ درجه تنظیم کنید، وقتی خانهای پنجره مناسبی ندارد، بعد از خاموش شدن کولر پرت حرارتی زیادی خواهد داشت.» وی تأکید کرد: «اگر پنجرهها دوجداره یا پیویسی شوند و دیوارهای ساختمان نیز کیفیت مناسب و ساختار دوجداره داشته باشند، اثربخشی این اقدامات بیشتر خواهد بود.»
مدیرعامل شرکت برق منطقهای گیلان در عین حال گفت: «شرایط اقتصادی جامعه به گونهای است که مردم توانایی محدودی برای تعویض پنجرهها، بهبود ساختمانها و خرید وسایل کممصرفتر دارند.»
«۲۵ درجه»؛ نسخه کمهزینه برای کاهش فشار شبکه
سلیمانی مدیریت مصرف را یکی از مهمترین راهکارهای عبور از شرایط فعلی دانست و گفت: «با رعایت پویش ۲۵ درجه میتوانیم صرفهجویی قابل توجهی ایجاد کنیم.»
وی با قدردانی از خبرنگاران برای فرهنگسازی این پویش افزود: «این موضوع باید به گونهای برای مردم بیان شود که در عمق نگاه و فرهنگ آنها جای بگیرد.» او ادامه داد: «با وجود افزایش مصرف برق، عملکرد شایسته همکارانمان موجب شد در سال جاری نسبت به سال گذشته خاموشی کمتری داشته باشیم.»
اجرای ۲۴ پروژه با ارزش نزدیک به هفت همت
مدیرعامل شرکت برق منطقهای گیلان با تشریح عملکرد یک سال گذشته شرکت اظهار کرد: «با وجود اتفاقات، مشکلات و محدودیتهای مختلف، همکاران ما تلاش کردند پروژهها نهتنها متوقف نشوند، بلکه با سرعت بیشتری ادامه پیدا کنند.»
سلیمانی گفت: «در حوزه انتقال، حدود ۴۵ مگاولتآمپر ظرفیت جدید به شبکه اضافه شده که ارزش روز سرمایهگذاری آن نزدیک به سه همت است. در بخش پستهای فوقتوزیع نیز حدود ۵۵ مگاولتآمپر ظرفیت جدید ایجاد شده که ارزش روز سرمایهگذاری آن حدود چهار همت است.»
وی افزود: «در حوزه خطوط نیز حدود هفت کیلومتر خط جدید به شبکه اضافه شده که برای آن حدود ۶۰۰ میلیارد تومان سرمایهگذاری صورت گرفته و حدود ۴۵ کیلومتر مدار نیز بازسازی یا افزایش ظرفیت داده شده که برای این بخش حدود ۱۳۰ میلیارد تومان هزینه شده است.»
سلیمانی از بهرهبرداری ۲۴ پروژه در سطح استان خبر داد و گفت: «ارزش روز این پروژهها نزدیک به هفت همت است و تعداد پروژههای بهرهبرداریشده نسبت به سال قبل حدود ۶۰ درصد افزایش داشته است.»
وی همچنین اعلام کرد: «برای نخستین بار در ۲۰ سال اخیر، بیش از ۱۰۰ درصد اعتبارات جذب و هزینه شد و با اصلاح موافقتنامهها، میزان جذب عملی اعتبارات نسبت به موافقتنامه اولیه به ۱۱۳ درصد رسید.» مدیرعامل شرکت برق منطقهای گیلان تعداد قراردادهای منعقدشده شرکت را نیز رو به افزایش دانست و گفت: «تعداد قراردادها از حدود ۱۱۵ یا ۱۲۰ قرارداد به ۱۸۴ قرارداد افزایش یافته که نشاندهنده رشد قابل توجه فعالیتهای اجرایی و عملیاتی شرکت است.»
ارتقای دیسپاچینگ و رویتپذیری ۱۰۰ درصدی شبکه
سلیمانی یکی از اقدامات مهم شرکت را ارتقای سیستم دیسپاچینگ و کنترل شبکه عنوان کرد و گفت: «مرکز دیسپاچینگ استان مجدداً احیا و نرمافزارهای مورد نیاز برای مدیریت و پایش شبکه تأمین شد.»
وی افزود: «میزان رویتپذیری شبکه فوقتوزیع از حدود پنج درصد در سالهای گذشته به ۴۲ درصد در سال ۱۴۰۴ رسید و در سال جاری به ۱۰۰ درصد افزایش یافته است.»
سلیمانی درباره اهمیت این تحول توضیح داد: «رویتپذیری ۱۰۰ درصدی به این معناست که در صورت وقوع حادثه، اطلاعات آن به صورت آنی و در کوتاهترین زمان در اختیار مرکز قرار میگیرد و امکان پایش، تصمیمگیری و برنامهریزی برای رفع حادثه با سرعت و دقت بیشتری فراهم میشود.»
وی همچنین از برنامه احداث دیسپاچینگ مستقل گیلان خبر داد و گفت: «با راهاندازی دیسپاچینگ مستقل، استان از نظر مدیریت شبکه از وابستگی به مرکز منطقهای شمال تحت پوشش مازندران خارج خواهد شد.»
وصول مطالبات و تأمین مالی پروژهها
مدیرعامل شرکت برق منطقهای گیلان تأمین منابع مالی را یکی از الزامات اجرای پروژههای صنعت برق دانست و اظهار کرد: «اجرای پروژههای بزرگ بدون تأمین منابع مالی امکانپذیر نیست و ما تلاش کردهایم صرفاً به منابع شرکت توانیر متکی نباشیم.»
وی از افزایش وصول مطالبات خبر داد و گفت: «میزان وصول مطالبات از حدود ۶۰ درصد در سالهای گذشته به ۸۸ درصد رسید و در چهار ماهه نخست سال جاری این رقم به ۱۳۸ درصد افزایش یافته است.»
سلیمانی افزود: «در سال گذشته از روشهایی مانند تسهیلات بانکی، تهاتر بدهی، اسناد خزانه اسلامی، اوراق و سایر روشهای تأمین مالی استفاده کردیم و مجموع منابع تأمینشده از مسیرهای مختلف نسبت به متوسط سالهای گذشته حدود چهار برابر افزایش داشت.»
وی همچنین از انتشار ۹۰۰ میلیارد تومان اوراق سلف موازی در صنعت برق خبر داد.
توسعه نیروگاههای مقیاس کوچک و خورشیدی
سلیمانی توسعه نیروگاههای مقیاس کوچک را یکی از راهکارهای افزایش تولید برق دانست و گفت: «این نیروگاهها عمدتاً با سرمایهگذاری بخش خصوصی احداث شدهاند و با توجه به محدودیت منابع دولتی برای احداث نیروگاه، تلاش میکنیم زمینه جذب سرمایهگذاری بیشتر در این بخش را فراهم کنیم.»
وی ظرفیت نیروگاههای مقیاس کوچک در حال بهرهبرداری استان را نزدیک به ۳۵ مگاوات اعلام کرد و افزود: «با تکمیل نیروگاههای در دست احداث، این ظرفیت به حدود ۶۵ تا ۶۸ مگاوات خواهد رسید.»
مدیرعامل شرکت برق منطقهای گیلان همچنین از برنامه توسعه انرژی خورشیدی در استان خبر داد و گفت: «هزینه بالای زمین و محدودیت اراضی مناسب، یکی از موانع سرمایهگذاری در گیلان است. با این حال، گروهی از همکاران شرکت طی دو سال گذشته ظرفیتهای مناسب سرمایهگذاری را شناسایی کردند.»
سلیمانی از شناسایی حدود ۷۰۰ هکتار زمین در محدوده لوشان خبر داد و اظهار کرد: «در صورت رفع مسائل حقوقی و موانع مربوط به تأمین زمین، میتوان امیدوار بود لوشان در سالهای آینده به یکی از قطبهای تولید انرژی خورشیدی تبدیل شود.»
وی افزود: «شرکت سیمان خزر برای احداث بیش از ۲۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در حال سرمایهگذاری است و برخی صنایع دیگر استان نیز وارد این حوزه شدهاند.»
سلیمانی در عین حال یکی از موانع توسعه نیروگاههای خورشیدی را مخالفتهای محلی عنوان کرد و گفت: «در برخی زمینهای شناساییشده، سرمایهگذاران پس از ورود با ممانعتهای مردمی مواجه شدهاند. برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، علاوه بر شناسایی زمین مناسب، باید زمینه اجتماعی و حقوقی لازم برای حضور سرمایهگذاران نیز فراهم شود.»
بیمارستانها در اولویت تأمین برق
مدیرعامل شرکت برق منطقهای گیلان درباره وضعیت برقرسانی به مراکز درمانی نیز اظهار کرد: «بیمارستانها دارای فیدرهای اختصاصی هستند و تلاش شده است در برنامههای مدیریت مصرف و خاموشی، بیمارستانها در فهرست قطعی قرار نگیرند.»
وی افزود: «به صورت معمول برق بیمارستانهای دولتی و مراکز درمانی قطع نمیشود، مگر اینکه حادثه یا شرایط خاصی در شبکه رخ دهد. در صورت بروز حادثه، مسئولان بیمارستان باید موضوع را سریع اطلاع دهند تا اقدامات لازم برای وصل مجدد برق در کوتاهترین زمان انجام شود.»
راههای دسترسی؛ حلقه مغفول در زمان بحران
سلیمانی یکی دیگر از عوامل مؤثر بر زمان بازگشت برق پس از حوادث را وضعیت راههای دسترسی دانست و گفت: «خیلی وقتها میتوانیم یک حادثه را ظرف ۲۰ دقیقه رفع کنیم، اما برای دسترسی به محل حادثه ساعتها زمان صرف میشود.»
وی تأکید کرد: «فقط شبکه برق نیست که حوادثش باعث نارضایتی میشود؛ عدم دسترسی ما به شبکه نیز یکی از عواملی است که باعث تأخیر در تأمین برق در زمان حوادث میشود.»
مدیرعامل شرکت برق منطقهای گیلان در عین حال درباره مسئولیت شرکتهای برق منطقهای و توزیع توضیح داد: «برقدار بودن پستهای ما به مفهوم تأمین مستقیم برق مردم نیست. خروجی پستهای ما تحویل شرکت توزیع نیروی برق میشود و شرکت توزیع باید برق را به مردم برساند.»
وی با اشاره به آثار حوادث شبکه توزیع نیز گفت: «در سال گذشته به دلیل فرسودگی شدید در یکی از موارد مربوط به شرکت توزیع نیروی برق گیلان، تعداد زیادی دکل سقوط کرد و تأمین برق مناطق گستردهای از شهرهای اطراف مختل شد؛ در سیاهکل و سنگر خاموشیهای بیشتری رخ داد و حتی برای مدتی تصفیهخانه و در شهرستانهای گستردهای مانند رشت و لاهیجان، آب نیز قطع شد.»
صنعت برق بدون رسانه «ناقص و خاموش» است
سلیمانی در پایان بار دیگر بر نقش رسانهها در مدیریت ناترازی انرژی تأکید کرد و گفت: «صنعت برق بدون رسانه، ناقص و خاموش است، همانطور که جامعه بدون خبرنگار از مسیر حرکت، تکاپو و پیشرفت باز میماند.»
وی افزود: «همه دستاوردهای صنعت برق اگر به گوش مردم نرسند، ناقص میمانند. رسانه با ایفای نقش به عنوان پل ارتباطی میان شرکت و مردم، میتواند سختیهای جهادگران صنعت برق را در حساسترین و بحرانیترین شرایط به تصویر بکشد و امید را در دل آحاد جامعه زنده نگه دارد.»
مدیرعامل شرکت برق منطقهای گیلان تأکید کرد: «امروز زیرساخت انرژی، زیرساخت زندگی مردم است و تقریباً همه امور از تأمین آب و فعالیت پمپها تا خدمات شهری و خانگی به برق وابسته است. بنابراین تأمین پایدار برق و مدیریت مصرف، موضوعی عمومی و متعلق به همه مردم است.»
سلیمانی در جمعبندی سخنان خود گفت: «عبور از ناترازی برق تنها با توسعه زیرساختها امکانپذیر نیست. در کنار افزایش ظرفیت تولید، انتقال و فوقتوزیع، مدیریت مصرف و همراهی مردم ضروری است و رسانهها در فرهنگسازی و انتقال این ضرورت به جامعه نقشی تعیینکننده دارند.»